Takvimler 10 Ağustos 2026 Pazartesi gününü gösterirken geçmişte aynı tarihte yaşanan önemli olaylar yeniden merak konusu oldu. Siyasi tarihten bilime ve uzay araştırmalarına kadar uzanan birçok gelişme, 10 Ağustos’u tarihin dikkat çeken günlerinden biri haline getirdi.

1792: Tuileries Sarayı basıldı

Fransız Devrimi’nin en kritik gelişmelerinden biri 10 Ağustos 1792’de yaşandı. Paris’teki devrimciler, Kral XVI. Louis’nin bulunduğu Tuileries Sarayı’na saldırdı. Olayların ardından kralın yetkileri askıya alındı ve kraliyet ailesi gözetim altına alındı. Bu gelişme, Fransa’da monarşinin sona ermesine giden sürecin en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Monarşi yaklaşık altı hafta sonra resmen kaldırıldı.

1846: Smithsonian Institution kuruldu

ABD’nin ve dünyanın en önemli müze ve araştırma kuruluşlarından Smithsonian Institution, 10 Ağustos 1846’da resmen kuruldu.

ABD Kongresi tarafından kabul edilen kuruluş yasası, dönemin Başkanı James K. Polk tarafından aynı gün imzalandı. İngiliz bilim insanı James Smithson’ın mirasıyla hayata geçirilen Smithsonian, zaman içerisinde dünyanın en büyük müze, eğitim ve araştırma komplekslerinden biri haline geldi.

1897: Aspirin’in tarihindeki kritik gün

Tıp tarihinde de 10 Ağustos’un özel bir yeri bulunuyor. Bayer kimyageri Felix Hoffmann, 10 Ağustos 1897’de asetilsalisilik asidin saf ve kararlı formunu sentezlemeyi başardı.

Bu çalışma daha sonra Aspirin adıyla dünyanın en tanınmış ilaçlarından birinin ortaya çıkmasını sağladı. Aspirin ticari olarak 1899 yılında piyasaya sunuldu.

1920: Sevr Antlaşması imzalandı

Türkiye tarihi açısından 10 Ağustos’un en önemli olaylarından biri Sevr Antlaşması’nın 10 Ağustos 1920’de imzalanması oldu.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti’ne çok ağır siyasi, askeri ve toprak hükümleri getiren antlaşma, Anadolu’daki Millî Mücadele hareketi tarafından kabul edilmedi. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasının ardından oluşan yeni durum, Sevr’in uygulanmasını engelledi. Süreç sonunda 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması imzalandı.

10 Ağustos 1920 tarihinin Türk siyasi tarihinde bu kadar güçlü bir sembole dönüşmesinin temelinde de Sevr’in ardından başlayan bağımsızlık mücadelesinin Lozan ile farklı bir uluslararası düzen ortaya çıkarması bulunuyor.

1990: Magellan Venüs’e ulaştı

10 Ağustos yalnızca siyasi tarihte değil, uzay araştırmalarında da önemli bir gün.

NASA’nın Magellan uzay aracı, 10 Ağustos 1990’da Venüs’ün yörüngesine girdi. Yaklaşık 15 aylık yolculuğun ardından gezegene ulaşan Magellan, yoğun bulutlarla kaplı Venüs yüzeyini radar teknolojisi kullanarak ayrıntılı biçimde haritalamaya başladı.

Görev sayesinde Venüs’ün yüzey yapısı hakkında o döneme kadar elde edilen en kapsamlı verilerden bazılarına ulaşıldı.

10 Ağustos tarihinin öne çıkan olayları

Kısaca 10 Ağustos tarihinde yaşanan önemli gelişmeler şöyle:

  • 1792: Fransız Devrimi sırasında Tuileries Sarayı basıldı ve XVI. Louis’nin iktidarının sona ermesine giden süreç hızlandı.
  • 1846: Smithsonian Institution resmen kuruldu.
  • 1897: Felix Hoffmann, Aspirin’in etken maddesi asetilsalisilik asidin saf ve kararlı formunu sentezledi.
  • 1920: Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı.
  • 1990: NASA’nın Magellan uzay aracı Venüs yörüngesine ulaştı.