Afet İletişiminde Yeni Bir Model: İzmir Örneği
Küresel iklim değişikliği nedeniyle artan afet olayları, İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) akademisyenlerini harekete geçirdi. Yangın, sel, hortum, çığ ve deprem gibi afetlerde sahadaki koordinasyonu güçlendirmek ve müdahale sürelerini kısaltmak için TÜBİTAK desteğiyle yeni bir iletişim modeli geliştirdiler. İEÜ Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Uzunoğlu liderliğindeki ekip, yaklaşık iki yıllık bir çalışmanın ardından, GSM şebekesinin devre dışı kaldığı durumlarda kullanılabilecek yedek haberleşme sistemleri oluşturmayı, saha personelinin teknolojik yetkinliğini artırmayı ve kurumların afet anını önceden deneyimleyebilmesi için VR/AR tabanlı ortak tatbikat ortamları geliştirmeyi önerdi.
Proje Detayları
Projede, Adıyaman, Antalya, İstanbul, İzmir, Kastamonu, Muğla ve Van'da görev yapan kurum temsilcileriyle toplam 102 yüz yüze görüşme yapıldı. Ziyaret edilen illerde, katılımcılara gerçek afet ortamlarını güvenli bir şekilde yeniden canlandıran sanal gerçeklik simülasyonları deneyimletildi. Ayrıca, deprem, yangın, sel, heyelan, çığ ve fırtına/hortum afetlerine ilişkin yayımlanan 530 bini aşkın haber metni, makine öğrenmesi teknikleriyle analiz edildi. Bu medya analizi çalışması, İngiltere'nin Birmingham şehrinde düzenlenen CMC2025 Uluslararası Konferansı'nda 'Best Working Paper Award' (En İyi Çalışma Tebliği) ödülüne layık görüldü.
Çok Boyutlu İletişim Anlayışı
Prof. Dr. Uzunoğlu, AFAD başta olmak üzere afet öncesi ve sonrası koordinasyon içinde çalışan kurumların yöneticileriyle gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda, Türkiye'nin afetle mücadelede başarılı bir ülke olduğunu belirtti. Araştırma, afet iletişiminde AFAD'ın merkezi rolünü vurgularken, merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının etkili iletişimi farklı şekillerde tanımladığını ortaya koydu. Bu çok boyutlu yaklaşımın benimsenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldı.
Sonuçların Paylaşılması ve Gelecek Hedefleri
Prof. Dr. Uzunoğlu, İzmir Valisi Süleyman Elban'ın projeye olan katkılarının önemli olduğunu belirtti. Projenin sonuçlarını AFAD Genel Merkezi ile paylaşmayı planladıklarını ve disiplinlerarası yaklaşımın sağlık krizleri ve diğer acil durumlara uyarlanması hedefinde olduklarını ifade etti. Projenin, afet yönetimi süreçlerine önemli iyileştirmeler sağlayacağına inandıklarını vurgulayan Prof. Dr. Selin Türkel, kurumlar arası düzenli temasın ve teknoloji destekli hazırlık ortamlarının önemini dile getirdi.
