Anayasa Mahkemesi’nden milyonlarca vatandaşı ilgilendiren nöbetçi noter uygulamasıyla ilgili dikkat çeken bir karar geldi. Yüksek Mahkeme, noterlerin tatil günleri ve normal mesai saatleri dışında çalışmasına ilişkin kuralların yalnızca yönetmelikle belirlenmesini Anayasa’ya aykırı buldu.
Kararın duyulmasının ardından hafta sonları araç alım satımı, vekâletname ve diğer noter işlemlerini yaptıran vatandaşlar, nöbetçi noterlerin kapanıp kapanmayacağını araştırmaya başladı.
Nöbetçi noter uygulaması iptal mi edildi?
AYM’nin kararı, nöbetçi noterlerin hemen kapatılması anlamına gelmiyor. Mahkeme, noterlerin tatil günlerindeki çalışma usullerinin yönetmelikle düzenlenmesine imkân tanıyan kanun hükmünü iptal etti.
İptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. Bu nedenle nöbetçi noterler mevcut sisteme göre bir süre daha hizmet vermeye devam edecek.
Bu süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin noterlerin hafta sonu ve tatil günlerindeki çalışma şartlarını açık şekilde belirleyen yeni bir kanuni düzenleme yapması bekleniyor.
AYM neden iptal kararı verdi?
Anayasa Mahkemesi, hafta tatili ve dinlenme hakkının Anayasa tarafından korunduğuna dikkat çekti.
Noterlerin hangi günlerde, kaç saat ve hangi şartlarda çalışacağına ilişkin temel kuralların yönetmelik yerine kanunla belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Mahkeme, mevcut düzenlemede çalışma şartlarının sınırlarının açık biçimde gösterilmediğini ve konunun büyük ölçüde Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliğe bırakıldığını belirtti.
Hafta sonu araç satışları devam edecek mi?
Kararın hemen yürürlüğe girmemesi nedeniyle hafta sonu yapılan ikinci el araç satışları ve diğer noter işlemleri şimdilik devam edecek.
Vatandaşlar, Türkiye Noterler Birliği tarafından açıklanan nöbetçi noter listelerini kontrol ederek cumartesi ve pazar günleri işlem yaptırabilecek.
Ancak 9 aylık süre içerisinde yeni bir yasal düzenleme yapılmaması halinde nöbetçi noter sisteminin mevcut haliyle devam etmesi hukuken mümkün olmayabilir.
Nöbetçi noterler ne zaman kapanabilir?
AYM kararı doğrudan belirli bir tarihte tüm nöbetçi noterlerin kapanacağını göstermiyor. İptal hükmü yürürlüğe girene kadar mevcut uygulama sürecek.
TBMM’nin bu süre içerisinde yeni düzenlemeyi kabul etmesi halinde nöbetçi noterler, kanunda belirlenecek yeni şartlara göre çalışmaya devam edebilecek.
Yeni düzenleme yapılmazsa iptal kararının yürürlüğe girmesinin ardından hafta sonu noter hizmetleri için yeni bir hukuki düzenlemeye ihtiyaç duyulacak.
Savunma hakkıyla ilgili düzenleme de iptal edildi
Anayasa Mahkemesi aynı dosyada ceza yargılamalarını ilgilendiren başka bir hükmü de iptal etti.
Sanığa ulaşılamaması veya sanığın duruşmaya gelmemesi halinde yalnızca avukatına yapılan bildirimin yeterli kabul edilmesine ilişkin düzenleme Anayasa’ya aykırı bulundu.
AYM, kişinin kendisine yöneltilen suçlamadan doğrudan haberdar edilmesi ve ek savunmasını şahsen hazırlayabilmesi gerektiğini belirtti.
Mahkeme, yalnızca avukata bildirim yapılmasının sanığın savunma hakkını tam olarak güvence altına almadığına karar verdi.
Nöbetçi noterler şimdilik açık kalacak
AYM’nin iptal kararı sonrasında nöbetçi noter uygulaması hemen sona ermeyecek. Hafta sonu noter işlemleri, karar yürürlüğe girene kadar mevcut sisteme göre devam edecek.
Bundan sonraki süreçte gözler TBMM ve Adalet Bakanlığından yapılacak açıklamalara çevrilecek. Yeni kanuni düzenlemenin ayrıntıları, nöbetçi noterlerin çalışma günleri ve saatlerinin nasıl belirleneceğini ortaya koyacak.
