Bu tabloya bir çözüm olarak, CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz TBMM Başkanlığı'na Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair bir teklif sundu. Peki teklif gerçekten herkesi kapsıyor mu? Detaylar sandığınızdan çok daha dar bir grubu hedef alıyor.
Teklif Ne Diyor? — Tek Cümleyle Özet
Emekli Bağ-Kur'lu esnaf ve sanatkârlar, emeklilikten sonraki 5 yıl içinde bir kez ÖTV ödemeksizin binek otomobil satın alabilecek. Araç 5 yıl boyunca satılamayacak.
Bu kadar. Başka hiçbir emekli grubu — SGK (4/1-a) emeklileri, Emekli Sandığı mensupları veya tarım dışı Bağ-Kur emeklileri — bu teklifin kapsamında değil.
Kim Yararlanabilir? — Tablo
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Esnaf/sanatkâr sicil kaydı | 5362 sayılı Kanun kapsamında esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olmak (berber, bakkal, tamirci, terziye kadar geniş bir kesim) |
| Bağ-Kur emekliliği | 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alıyor olmak |
| Süre kısıtı | Emeklilik tarihinden itibaren ilk 5 yıl içinde başvuru yapılması zorunlu |
| Tek seferlik hak | Ömür boyu yalnızca bir kez kullanılabilecek |
ÖTV Muafiyeti Gerçekte Ne Kadar Tasarruf Sağlar?
Türkiye'de binek otomobillerde ÖTV oranları, aracın motor hacmi ve vergisiz satış fiyatına göre belirleniyor. Temmuz 2025'te yürürlüğe giren yeni düzenlemede en düşük oran yüzde 45'ten başlıyor. Ortalama bir B segmenti aracın vergisiz fiyatı 500.000-700.000 TL civarındayken ÖTV yüzde 75 bandında uygulanabiliyor.
Somutlaştıralım: Vergisiz fiyatı 600.000 TL olan ve yüzde 75 ÖTV dilimine giren bir araçta ÖTV tutarı 450.000 TL. Bu tutarın üzerine KDV (%20) eklenince araç fiyatı 1.260.000 TL'ye ulaşıyor. ÖTV muafiyetiyle aynı araç 720.000 TL'ye alınabilecekti — yani 540.000 TL tasarruf. Güncel asgari ücretle yaklaşık 16 maaş.
Teklif kapsamındaki araçların 1.600 cc ve altı motorlu, yerlilik oranı yüksek binek otomobillerle sınırlı tutulması öngörülüyor. Bu kapsamda öne çıkan markalar: Fiat, Dacia, Renault ve Hyundai Türkiye üretimi modeller.
Suistimale Karşı 3 Kilit Güvence
1. 5 yıl satış yasağı: ÖTV'siz alınan aracın ruhsatına "5 yıl devir yasağı" şerhi düşülecek. Bu süre dolmadan araç satılırsa, başlangıçta ödenmeyen ÖTV tutarı gecikme faizi ve fer'ileriyle birlikte vergi dairesince tahsil edilecek.
2. Mücbir sebep istisnası: Deprem, sel, yangın veya trafik kazası nedeniyle araç hurdaya ayrılırsa, hak sahibine bir kez daha ÖTV'siz araç alma hakkı tanınacak.
3. Uygulama esasları: Teklif, düzenlemenin usul ve esaslarını Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bırakıyor. Bu da pratikte kimin ne zaman, hangi belgeyle başvuracağını belirleme yetkisinin yürütmede kalacağı anlamına geliyor.
Teklifin Arkasındaki Gerekçe: "Vefa Borcu"
Teklifi hazırlayan Milletvekili Kadim Durmaz, düzenlemenin gerekçesini şöyle özetledi: Emekli esnaf yıllarca üretim ve ticaret yaptı, prim ödedi, şimdi hayat pahalılığı karşısında sabit maaşla geçinmeye çalışıyor. Bu muafiyet, ticari bir rant değil; "hedefli, ölçülü ve suistimale kapalı bir sosyal destek adımı."
Teklifin mali etkisinin sınırlı ve kontrollü olacağı da gerekçede vurgulandı. Araç alımı sırasında ödenecek KDV ve tescil harçları ile kullanım döneminde ödenen MTV, zorunlu trafik sigortası ve akaryakıt vergileri dolaylı gelir yaratmaya devam edecek.
Teklif Yasalaşacak mı? — Süreç Nerede?
Kanun teklifi şu an yalnızca TBMM'ye sunulmuş bir öneri niteliğinde. Yasalaşması için sırasıyla Meclis Başkanlığı'na kabul, ilgili komisyon(lar)da görüşme ve onay, Genel Kurul'da oylanma ve son olarak Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Teklifin muhalefet partisi CHP tarafından sunulduğu göz önüne alındığında, mevcut siyasi denge içinde doğrudan yasalaşma ihtimali sınırlı. Ancak iktidar tarafının benzer bir düzenlemeyi kendi teklifi olarak öne çıkarması ya da teklifin torba kanun süreçlerinde değerlendirilmesi teorik olarak mümkün.
Sonuç: Teklif henüz yasa değil. Bekleme listesine girmeyin, resmî duyuruyu takip edin.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye niteliği taşımaz. Kaynak: TBMM Kanun Teklifi (Kadim Durmaz, CHP Tokat), Özel Tüketim Vergisi Kanunu (4760 Sayılı), Temmuz 2025 ÖTV Düzenlemesi.