Kayseri’de lise öğrencilerinin yarıştığı 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’na katılan öğrencilerin geliştirdiği Otonom Spektroskopik Gözlem ve Müdahale Robotu, yangını otonom olarak tespit ederek sınıfına göre söndürme müdahalesi uygulanmasını sağlıyor.

Kayseri’de düzenlenen 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’na Aksaray Bilim ve Sanat Merkezi’nden katılan öğrencilerin geliştirdiği Otonom Spektroskopik Gözlem ve Müdahale Robotu, yangınların spektral boylarını tespit ederek her yangın türüne uygun farklı bir söndürme tekniğinin devreye girmesini sağlıyor. Robot, eksik yanma, bakır, sodyum gibi farklı ateş türlerini lazer ve kızıl ötesi ile tespit ederek, ateşin türüne göre söndürme müdahalesi uygulanmasını mümkün kılıyor. Proje ortaklarından lise 2. sınıf öğrencisi Melih Gümüşsoy, can ve mal kaybını en aza indirmek amacıyla doğru söndürme teknikleriyle yangına müdahale etmeyi hedeflediklerini ifade ederek, "Projenin ana amacı, yangınları spektral parmak izlerine göre analiz edip tespit ve müdahale gerçekleştirmektir. Yakın dönemde yaşanan Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi’ndeki gibi yangınların büyümesinin nedenlerinden biri yangının türüdür. Bu tür yangınlara yenilikçi çözümler üretmek istiyoruz" şeklinde konuştu.

Proje ortaklarından lise 1. sınıf öğrencisi Enes Özkaya, robotun normal bir kameradan farklı olarak 1.920 dalga boyunda kanallara ayırdığını belirterek, "Burada geliştirdiğimiz robot, tehlikeli kimyasal reaksiyonların ayrışmasında büyük bir kolaylık sağlıyor. Normal bir kameradan farklı olarak 3 değil, 1.920 farklı dalga boyunda kanallara ayırarak inceleme yapmaktadır. Bu incelemeler sonucunda spektral analiz grafikleri, her bir nanometre için 0.26 piksele tekabül edecek şekilde grafikler oluşturuyor. Robot, hafızasında sakladığı referans grafikleri Pearson korelasyonu ile kaydettiği grafiklerle karşılaştırıyor. Eşik değerinin aşılması durumunda yangınları sınıflandırarak gerekli müdahaleleri yapmamızı sağlıyor" ifadelerini kullandı.

Lise 2. sınıf öğrencisi Kayra Alican Arkcı ise "TÜBİTAK için hazırladığımız bu proje, yangınların spektral boylarını tespit ederek her reaksiyona özel bir müdahale imkânı tanıyor. Yaptığımız farklı deneyler neticesinde farklı müdahaleler gerçekleştirmektedir. Sodyum alevi deneyinde robot yalnızca hava motoru ile müdahalede bulunmaktadır. Çünkü su, sodyum ile tepkimeye girerek bir patlama riski taşıyor. Eksik yanma deneyinde robot yüzde 40 güçte hava motorunu devreye sokarak oksijen takviyesi yapmakta ve bu sayede zehirli bir gaz olan karbonmonoksit salınımını engellemiş oluyor" dedi.

İhlas Haber Ajansı