Rami Kütüphanesi: Dünyanın En İyi Yeşil Kütüphanesi
Rami Kütüphanesi, kütüphanecilik alanında çevresel sürdürülebilirlik ve iklim duyarlılığı odağında dünyanın en prestijli uluslararası ödülleri arasında gösterilen IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri'nde birinci oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olarak İstanbul'da hizmet veren Rami Kütüphanesi, '19. Yüzyıldan Kalma Tarihi Bir Kışlanın İklim Dirençli Kentsel Ortak Alana Dönüştürülmesi' başlıklı projesiyle Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu'nun (IFLA) düzenlediği 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri'nin 'Büyük Ölçekli Proje' kategorisinde dünya birincisi oldu. Kültürel mirası çevresel sürdürülebilirlik, yenilikçi kütüphane hizmetleri ve toplumsal dayanıklılıkla buluşturan dönüşüm modeli, uluslararası jüriden en yüksek puanı aldı. Rami Kütüphanesi, 27 ülkeden 62 başvurunun değerlendirildiği yarışmada bu başarısıyla Türkiye'den IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri'nde 'Büyük Ölçekli Proje' kategorisinde finale kalan ve birincilik ödülünü kazanan ilk kütüphane olarak kayıtlara geçti.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Rami Kütüphanesi'nin dünya birinciliğini sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu. Bakan Ersoy paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Rami Kütüphanemiz, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu (IFLA) tarafından düzenlenen 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri'nde dünyanın en iyi yeşil kütüphanesi seçilerek birincilik ödülünün sahibi oldu. Atıl durumdaki tarihi Rami Kışlası'nı çevre dostu yaklaşımı, güçlü yeşil altyapısı ve yaşayan kamusal alan modeliyle uluslararası ölçekte örnek gösterilen modern bir kütüphaneye dönüştürdük. Türkiye'den bu prestijli ödülde Büyük Ölçekli Proje kategorisinde finale kalan Rami Kütüphanemiz, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen ödül töreninde ülkemize birincilik gururu yaşattı. Tarihi mirasımızı koruyarak geleceğin kütüphanelerini inşa etme vizyonumuzun uluslararası alanda takdir görmesinden büyük bir mutluluk duyuyoruz. Bu kıymetli projede emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza gönülden teşekkür ediyorum.”
Uluslararası Başarı ve Değerlendirme Süreci
IFLA'nın Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü (ENSULIB) tarafından 11'incisi düzenlenen ödüle 27 ülkeden 62 başvuru yapıldı. Uluslararası değerlendirme sürecinin ardından 26 başvuru uzun listeye, iki kategoride toplam 7 başvuru ise finale kaldı. Rami Kütüphanesi projesi, kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal etki, Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma amaçlarıyla uyum ve farklı ülkelere örnek olma potansiyeli bakımından değerlendirildi. Çin'den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda'dan Munster Teknoloji Üniversitesi Kütüphanesi ile kategorisinde dünyanın en iyi 3 kütüphanesi arasına giren Rami Kütüphanesi, finalde birincilik ödülü aldı. Finalde diğer kütüphanelerin sunumu, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen 90. IFLA Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında gerçekleştirildi. Türkiye adına final sunumunu Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu yaptı. Resmi sonuçların açıklanmasının ardından birincilik ödülünü Taner Beyoğlu ile Rami Kütüphanesi Müdürü Ali Çelik, IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis'in elinden birlikte aldı.
Rami Kütüphanesi'nin Dönüşüm Süreci
1826-1828 yıllarında inşa edilen Rami Kışlası, tarihi kimliği korunarak gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmete açıldı. Dönüşüm sürecinde yıkım yerine koruma ve uyarlanabilir yeniden kullanım yaklaşımı benimsendi. Yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihi yapı dokusu, geleneksel yapım teknikleri ve özgün doğal malzemelerden yararlanılarak korundu. Bir dönem yapısal yorgunluk ve çevresel etkiler nedeniyle zarar gören kışla, bilgiye, kültüre, doğaya ve toplumsal yaşama açılan güçlü bir kamusal merkeze dönüştürüldü. Rami Kütüphanesi, bugün 36 bin metrekarelik kapalı alanı, 51 bin metrekarelik yeşil alanı, 2 milyon kitaplık koleksiyonu ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesiyle Türkiye'nin önde gelen bilgi ve kültür merkezleri arasında yer alıyor.
Çevresel Sürdürülebilirlik ve Ekosistem
Rami Kütüphanesi'nin çevre düzenlemesinde yer alan 696 ağaç, 99 bin çalı, biyolojik gölet ve sazlık alanlar, kentsel biyolojik çeşitliliğin desteklenmesine ve bölgedeki mikro iklimin iyileştirilmesine katkı sağlıyor. Yapının geniş çatı yüzeyinden toplanan yağmur suyu, peyzaj sulamasında ve rezervuarlarda yeniden kullanılıyor. Düşük tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatma sistemleri ve enerji verimli tasarımlar, Rami Kütüphanesi'nin çevresel sürdürülebilirlik hedeflerini destekliyor.
