Vize başvurularında yaşanan uzun bekleme süreleri ve ret kararları, işi gereği sık sık yurt dışına çıkan meslek gruplarını harekete geçirdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan farklı kanun teklifleriyle altı meslek grubunun daha hususi damgalı, yani yeşil pasaport kapsamına alınması istendi.
Gündemdeki meslekler öğretmenler, diş hekimleri, veteriner hekimler, mimarlar, mühendisler ve uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförlerinden oluşuyor.
Ancak kamuoyunda oluşan “yeşil pasaport hakkı geliyor” algısının aksine düzenlemeler henüz teklif aşamasında. Bu mesleklerde çalışanlar mevcut durumda yalnızca meslekleri nedeniyle yeşil pasaport başvurusu yapamıyor.
Öğretmenlere 10 yıl şartıyla yeşil pasaport teklifi
Mayıs 2026’da TBMM’ye sunulan kanun teklifinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel eğitim kurumlarında fiilen öğretmenlik yapanların kapsama alınması istendi.
Teklife göre en az 10 yıllık hizmet süresini tamamlayan öğretmenlere yeşil pasaport verilmesi planlanıyor. Düzenleme 7 Mayıs 2026 tarihinde TBMM İçişleri Komisyonuna gönderildi ve halen komisyonda bulunuyor.
Diş hekimi, veteriner ve mimarlar aynı teklifte
Şubat 2026’da sunulan başka bir teklif ise üç meslek grubunu birden kapsıyor. Düzenlemede meslek odalarına kayıtlı olan ve en az 15 yıllık kıdemi bulunan diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi talep ediliyor.
Teklifin gerekçesinde bu mesleklerin uluslararası kongreleri, bilimsel toplantıları ve mesleki gelişmeleri daha kolay takip edebilmesi gösteriliyor. Düzenleme 17 Şubat 2026’dan bu yana İçişleri Komisyonunda bekliyor.
Mühendis ve mimarlara ayrı düzenleme
Mühendis ve mimarlar için hazırlanan bir başka teklif de TBMM gündeminde. Bu düzenleme, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı odalara üye olan ve en az 15 yıllık kıdemi bulunan kişilere yeşil pasaport verilmesini öngörüyor.
Teklif 13 Ekim 2025’te Meclis Başkanlığına sunuldu ve iki gün sonra İçişleri Komisyonuna gönderildi. Henüz Genel Kurul gündemine alınmadı.
Bu nedenle mimarlar iki farklı kanun teklifinin kapsamında yer alırken, meslek grubu sayısı hesaplanırken tek meslek olarak değerlendiriliyor.
TIR şoförleri için teklif yeni değil
Uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförlerine yeşil pasaport verilmesine yönelik talep de yeniden gündeme geldi. Ancak bu düzenleme 2026’da hazırlanmış yeni bir teklif değil.
TBMM’ye Şubat 2024’te sunulan metinde, en az 10 yıl uluslararası TIR şoförlüğü yaptığını belgeleyen, gerekli sürücü belgesine sahip olan ve belirli suçlardan hüküm giymeyen şoförlere yeşil pasaport verilmesi isteniyor. Gerekçede vize gecikmelerinin taşımacılığı ve dış ticareti olumsuz etkilediği savunuluyor.
Yeşil pasaport kimlere verilecek?
Meclis gündemindeki tekliflerde adı geçen altı meslek grubu şöyle:
Öğretmenler: En az 10 yıl hizmet şartı
Diş hekimleri: Oda kaydı ve en az 15 yıl kıdem
Veteriner hekimler: Oda kaydı ve en az 15 yıl kıdem
Mimarlar: Oda kaydı ve en az 15 yıl kıdem
Mühendisler: TMMOB’ye bağlı oda üyeliği ve en az 15 yıl kıdem
TIR şoförleri: En az 10 yıllık uluslararası taşımacılık deneyimi ve diğer şartlar
Yeşil pasaport başvuruları başladı mı?
Hayır. Söz konusu meslek grupları için yeni bir başvuru süreci başlamadı. Tekliflerin önce ilgili komisyonda kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulundan geçmesi ve Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Mevcut başvuru sisteminde çalışan kamu görevlileri, belirli koşulları taşıyan ihracatçılar, avukatlar ve vakıf üniversitelerindeki öğretim üyeleri gibi kanunda açıkça belirtilen gruplar için yeşil pasaport işlemi yapılabiliyor. Yeni meslek grupları ancak kanuni düzenleme tamamlanırsa bu listeye eklenebilecek.
