Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından en çok tartışılan konulardan biri, 8 Eylül 1999 tarihinden hemen sonra sigortalı olan çalışanların durumu oldu. EYT kapsamının dışında kalan çalışanlar uzun süredir sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartlarının kademeli olarak belirlenmesini talep ediyor.
Kademeli emeklilik konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmuş bir kanun teklifi bulunuyor. Ancak en önemli ayrıntı şu: Teklif henüz yasalaşmış değil.
TBMM'nin resmi kayıtlarına göre 2/2755 esas numaralı teklif 5 Aralık 2024'te Meclis Başkanlığına sunuldu. Teklifin amacı, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan kişilerin emeklilik yaş ve prim günü şartlarını kademeli hale getirmek. Teklif 7 Ağustos 2026 itibarıyla Plan ve Bütçe Komisyonunda bulunuyor.
Kademeli emeklilik çıktı mı?
Hayır. 7 Ağustos 2026 itibarıyla 1999 sonrası sigortalılara yeni bir emeklilik hakkı tanıyan kademeli emeklilik düzenlemesi yürürlüğe girmiş değil.
Meclis'e sunulmuş kanun teklifinin bulunması, düzenlemenin kabul edildiği anlamına gelmiyor. Teklifin önce ilgili komisyon sürecini tamamlaması, ardından Genel Kurulda kabul edilmesi ve yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor.
TBMM kayıtlarında teklifin mevcut durumu açık şekilde “Komisyonda” olarak gösteriliyor.
Meclis'e sunulan kademeli emeklilik teklifinde ne var?
Teklif, özellikle EYT'nin başlangıç tarihi nedeniyle ortaya çıktığı savunulan farkı azaltmayı amaçlıyor.
Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlarla bu tarihten hemen sonra işe başlayanlar arasında emeklilik yaşı bakımından önemli bir fark oluştuğu belirtiliyor. Bu nedenle 1999 sonrası işe başlayanlara da sigorta başlangıç yılı ilerledikçe yaş ve prim şartının yükseldiği bir geçiş modeli öneriliyor.
İşte teklife göre kademeli emeklilik yaş ve prim tablosu
Kanun teklifinin Madde 1 bölümündeki şartlar esas alındığında önerilen tablo şöyle:
| Sigorta başlangıcı | Kadın yaş | Erkek yaş | Prim günü |
|---|---|---|---|
| 8 Eylül 1999 sonrası ilk kademe | 43 | 45 | 6.250 |
| 2000 | 43 | 45 | 6.325 |
| 2001 | 43 | 45 | 6.400 |
| 2002 | 43 | 45 | 6.475 |
| 2003 | 44 | 46 | 6.550 |
| 2004 | 45 | 47 | 6.625 |
| 2005 | 46 | 48 | 6.700 |
| 2006 | 47 | 49 | 6.775 |
| 2007 | 48 | 50 | 6.850 |
| 1 Ocak-30 Nisan 2008 | 49 | 51 | 6.925 |
Buna göre teklif yasalaşırsa ilk kademede kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş şartı gündeme gelecek. Sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim günü de kademeli biçimde artacak.
2008'in ilk dört ayında sigortalı olanlar için ise kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 925 prim günü öneriliyor.
2000 yılında işe başlayanlar kaç yaşında emekli olacak?
Teklifin öngördüğü modele göre 2000 yılında ilk kez sigortalı olan bir kadın için 43 yaş ve 6 bin 325 prim günü, erkek çalışan için ise 45 yaş ve 6 bin 325 prim günü şartı öngörülüyor.
Ancak bu rakamlar bugün uygulanmaya başlanmış emeklilik şartları değil. Bunlar yalnızca TBMM'ye sunulan kanun teklifinde yer alan şartlar.
2001 ve 2002 sigorta girişliler için şart ne?
Teklife göre 2001 yılında sigorta başlangıcı bulunanlarda kadınların 43, erkeklerin 45 yaşını ve 6 bin 400 prim gününü tamamlaması öngörülüyor.
2002 girişlilerde yaş şartı yine kadınlarda 43, erkeklerde 45 olarak kalırken prim gününün 6 bin 475'e yükselmesi teklif ediliyor.
2003 sonrası yaş şartı yükseliyor
Önerilen sistemde esas yaş artışı 2003 sigorta girişlilerden itibaren başlıyor.
2003 girişlilerde kadınlar için 44, erkekler için 46; 2004 girişlilerde 45 ve 47; 2005 girişlilerde ise 46 ve 48 yaş şartı öngörülüyor.
2006 girişliler için kadınlarda 47, erkeklerde 49; 2007 girişliler için kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş öneriliyor.
Teklifte dikkat çeken teknik ayrıntı
Kanun teklifinin yayımlanan metninde dikkat çeken bir ayrıntı da bulunuyor. Madde 1'in ilk iki bendindeki tarih aralıklarının metinsel olarak birbiriyle çakıştığı görülüyor. Buna karşılık teklifin genel gerekçesinde 1999 sonrası ilk kademe ile 2000 yılı ayrı ayrı gösterilmiş durumda. Ayrıca genel gerekçedeki 2007 satırında kadınlar için 6 bin 825 gün yazılırken, teklifin kanun maddesinde kadın ve erkek için 6 bin 850 gün şartı yer alıyor. Bu nedenle yukarıdaki tabloda teklifin bağlayıcı düzenleme olarak kaleme alınan Madde 1 metni esas alındı.
Kimleri kapsaması öngörülüyor?
Teklif metnine göre düzenleme yalnızca SSK'lı çalışanlarla sınırlı tutulmuyor. 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilgili eski sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak işe başlayan ve daha sonra 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılan çalışanların kapsama alınması amaçlanıyor.
Bu nedenle teklif, yasalaşması halinde farklı sigortalılık statülerini ilgilendirebilecek kapsamlı bir değişiklik niteliğinde.
Bundan sonra ne olacak?
Kademeli emeklilik bekleyenler açısından bundan sonraki kritik aşama komisyon süreci olacak. Teklif halen Plan ve Bütçe Komisyonunda bekliyor. Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ise tali komisyon olarak dosyada yer alıyor.
Teklif komisyondan geçip TBMM Genel Kurulunda kabul edilmediği sürece tabloda yer alan 43-51 yaş ve 6.250-6.925 prim günü şartları uygulanmayacak.
Bu nedenle “kademeli emeklilik çıktı” veya “yaş şartları kesinleşti” şeklindeki ifadeler şu aşamada gerçeği yansıtmıyor. Mevcut emeklilik şartları yürürlükte kalmaya devam ederken gözler, Meclis'teki teklifin ilerleyip ilerlemeyeceğine çevrilmiş durumda.
