AK Parti, vatandaş ile devlet arasındaki kadastro ve tapu ihtilaflarını hukuki belirlilik ve hakkaniyet temelinde kökten çözüme kavuşturmayı amaçlayan yasa teklifini TBMM Başkanlığına sundu. Teklifin boyutu sıradan bir yasal düzenlemenin çok ötesinde: Yaklaşık 80 bin taşınmaz ve 3 milyon vatandaşı doğrudan ilgilendiren düzenleme, devleti 516 milyar liralık olası bir mali yükten kurtarmayı hedefliyor.
Sorun Neydi?
Onlarca yıl önce yapılan orman kadastro çalışmaları büyük bir karmaşaya yol açtı. Kimi araziler, sahipleri tapu sahibiyken "devlet ormanı" ilan edildi. Kimilerinin tapusu mahkeme kararıyla iptal edildi; kimilerininki ise hâlâ belirsizlik içinde askıda kaldı. Orman ve tapu kadastrosu gibi farklı uygulamalar nedeniyle on yıllardır süregelen bu mülkiyet karmaşası, yüz binlerce aileyi derinden sarstı.
Tapular Geri Verilecek mi?
Kanun teklifine göre şartları taşıyan mevcut tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilecek, tapu kütüklerindeki orman şerhleri kaldırılacak ve daha önce iptal edilen taşınmazlar belirli şartlarla hak sahiplerine iade edilecek.
Ancak her durum aynı kurala tabi değil. Devlet tarafından daha önce tazminat ödenmemiş taşınmazların tapuları doğrudan iade edilebilecek. Eğer vatandaş daha önce tazminat almışsa tapunun iadesi için aldığı tazminatı geri ödemesi gerekecek. Başvuru için ise belli bir süre tanınıyor: Düzenleme yürürlüğe girdikten sonra vatandaşların iki yıl içinde devlete başvuru yapması gerekecek.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, bu stratejik adımla halihazırda devam eden ve açılması planlanan yaklaşık 80 bin davanın önüne geçileceğini, böylece devletin tazminat bedelleri, birikmiş faizler ve yargılama giderleri gibi masraflardan kurtulacağını açıkladı. Söz konusu rakam, mahkeme süreçleri tamamlanıp kararlar icra edildiğinde 516 milyar TL'yi bulabilecek bir yük anlamına geliyor.
Ormanlar Ne Olacak?
Haklı bir soru: İade edilen araziler ormansızlaşmaya yol açmaz mı? Teklife göre bu risk öngörülmüş. İade edilen taşınmaz alanlarından az olmamak üzere, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğü'ne saha tahsisi yapılacak. Üstelik teklif bununla sınırlı kalmıyor: Orman Genel Müdürlüğü tarafından kurulacak karbon yutak ormanları sayesinde yerli bir karbon kredisi altyapısı oluşturulacak; böylece ihracatçılar uluslararası pazarda Avrupa'nın uyguladığı karbon vergisi yükünden korunmuş olacak.
Teklifte Başka Neler Var?
29 maddelik bu kapsamlı pakette tapu sorununun ötesinde dikkat çeken başka düzenlemeler de bulunuyor.
Yazları sıklıkla gündeme gelen sulama kanalı ölümlerine karşı somut bir adım geliyor: Belediye ya da ilgili il özel idaresi, su kanallarının etrafına bariyer ya da çit yapmakla yükümlü kılınacak.
DSİ'nin mülkiyetindeki baraj ve sulama kanallarına ait servis yolları ile tarla içi yolların ulaşım, bisiklet yolu ve rekreasyon alanı olarak kullanılmasının da önü açılıyor; şu anda yaklaşık 50 bin kilometre olan bu ağ, halka açık yeşil alanlara dönüştürülebilecek.
Atatürk Orman Çiftliği'ne ait tüm gayrimenkuller ise bina ve arazi vergisinden muaf tutulacak.
Yasa Ne Zaman Çıkacak?
Kanun teklifinin önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülmesinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Kesin bir tarih henüz açıklanmamış olsa da teklifin kapsamı ve etkileyeceği insan sayısı göz önünde bulundurulduğunda, Meclis'in bu konuyu öncelikli gündem maddesi olarak ele alması beklentisi yüksek.
Tapusu elinden alınan ya da yıllardır "ormanlık alan" şerhi taşıyan bir mülkü olan milyonlarca vatandaş için bu teklif, onlarca yıldır bekledikleri haberin işareti olabilir.
