Almanya'nın Tutumu
Brüksel'de görev yapan Avrupa politikaları uzmanı Shada İslam, Almanya'nın, İsrail‘e yönelik baskı girişimlerine karşı çıkan tutumunun Avrupa Birliği'nin (AB) ortak adımlar atmasını zorlaştırdığını ifade etti.
COREPER Toplantısı
AB üyesi ülkelerin daimi temsilcilerinin katıldığı son AB Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) toplantısında, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich‘e yönelik olası yaptırımlar ele alındı.
Almanya'nın, yaptırım listesinin yalnızca Ben-Gvir ile sınırlı kalmasını savunduğu, Smotrich'ın liste dışında tutulması için direndiği öğrenildi. Çekya, Ben-Gvir'e yönelik yaptırımlara karşı çıkan tek ülke olarak dikkat çekti.
Farklı Görüşler
AB içinde bazı ülkeler, İsrail'in Gazze'deki soykırımı sırasında yaptığı açıklamalar ve Filistinlilere yönelik tutumları nedeniyle Ben-Gvir ve Smotrich'e karşı seyahat yasağı ve mal varlıklarını dondurma gibi yaptırımlar uygulanmasını savunuyor. Ancak bu konuda üye ülkeler arasında görüş ayrılıkları devam ediyor.
Konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan İslam, Almanya'nın, İsrail üzerinde anlamlı baskı kurulmasına yönelik adımlara sürekli mesafeli yaklaştığını vurguladı. İslam, 'Almanya, nisan ayında AB-İsrail ticaret anlaşmasının askıya alınmasını da engellemişti.' dedi.
Almanya'nın Diplomatik Maliyeti
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul‘un İsrail'e yönelik baskı araçlarını 'uygunsuz' bulduğunu hatırlatan İslam, Almanya'nın İsrail konusunda AB içinde daha sert adımlar atılmasına yönelik çabaları engelleyen başlıca ülkelerden biri olduğunu belirtti. İrlanda, Fransa, Polonya ve Hollanda gibi ülkelerse Ben-Gvir ve Smotrich'e yönelik tedbirleri destekliyor. Ancak Almanya'nın bu tavrı, AB çapında ortak bir yaptırım kararının alınmasını zorlaştırıyor.
Almanya'nın Yalnızlığı
Berlin'in İsrail'e verdiği güçlü desteğin uluslararası alanda maliyet yaratmaya başladığını savunan İslam, Almanya'nın özellikle 'Küresel Güney ülkeleri' ile ilişkilerinde bunun etkilerini hissettiğini ifade etti. Bu politikanın Almanya'ya ağır diplomatik maliyetler getirdiğini belirten İslam, Almanya'nın kısa süre önce Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi‘nin geçici üyeliği için yürüttüğü kampanyada istediği sonucu elde edemediğini hatırlattı.
Alman yetkililerin de İsrail politikasının bazı ülkelerin oy tercihlerini etkilemiş olabileceğini kabul ettiğini söyleyen İslam, Berlin'in Gazze'deki olaylar karşısında giderek daha yalnız bir pozisyona sürüklendiğini aktardı. 'Almanya'nın İsrail'e desteği uzun süredir dış politikasının temel unsurlarından biri. Ancak bu yaklaşımın diplomatik sonuçları artık daha görünür hale geliyor.' dedi.
Tarihsel Sorumluluk
İslam, Almanya'nın İsrail'e yönelik politikasının temelinde Nazi döneminin ve Holokost‘un yarattığı tarihsel sorumluluğun bulunduğunu dile getirerek, bunun Avrupa'da geniş kabul gören bir gerçek olduğunu vurguladı. Bu tarihsel sorumluluğun günümüzde yaşanan gelişmelere yönelik eleştirileri engelleyen bir unsur haline gelmemesi gerektiğini belirten İslam, 'Holokost'un yarattığı sorumluluk gerçektir ve kabul edilmelidir. Ancak bu sorumluluğun 21. yüzyılda yaşanan bir trajedi karşısında hesap verilebilirliği engelleyen kalıcı bir kalkan olarak kullanılması, Avrupa'nın geçmişten çıkardığını söylediği derslerle çelişiyor.' ifade etti.
AB'nin Yaptırım Gündemi
AB Komisyonu, İsrail'in Gazze'deki soykırımı karşısında uzun süre sessiz kalmasının ardından bazı üye ülkelerden gelen talepler üzerine Kasım 2025'te İsrail ile Ortaklık Anlaşması‘nın bazı bölümlerinin askıya alınmasını ve İsrail hükümetindeki 'aşırı sağcı bakanlara' yaptırım uygulanmasını önermişti. Ancak bu adımlar, üye ülkeler arasında oy birliği sağlanamadığı için hayata geçirilemedi. Ateşkesin ardından dosya fiilen dondurulmuş durumda. Dışişleri bakanlarının geçen ay yaptığı gayri resmi toplantıda Ben-Gvir'e yönelik yaptırımlar yeniden gündeme gelse de, konu AB ülkelerinin dışişleri bakanlarının 15 Haziran'da yapacağı resmi toplantıya bırakıldı. Ancak toplantı öncesinde yapılan COREPER görüşmelerinde de üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları giderilemedi. (AA) AB'de tarihi çatlak! İsrail yaptırımı Almanya'ya takıldı yazısı ilk önce Radikal üzerinde ortaya çıktı.
