Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (SBTÜ) tarafından hayata geçirilen yenilikçi bir projeyle hayvanlar, sağlık durumlarını yetiştiricilere iletebilecek. ‘Sığır Sağlığının ve Verimliliğinin İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi' başlıklı proje kapsamında, sığırların sağlık durumunu sürekli izleyebilen yerli bir sensör sistemi üretilecek. Düşük güç tüketimi ve biyouyumlu özelliklere sahip olan bu kapsül, hayvanların iç vücut sıcaklığını, rumen pH değerini, aktivite düzeyini, geviş getirme davranışını ve rumen iç basıncını anlık olarak ölçebilecek. Toplanan veriler kablosuz iletişim ile dış sistemlere aktarılacak, böylece hayvanların sağlık durumları gerçek zamanlı olarak izlenebilecek. Erken uyarı sistemi işlevi görecek bu teknoloji sayesinde doğum öncesi belirtiler, sindirim sorunları ve metabolik rahatsızlıklar erken aşamada tespit edilebilecek. Böylece hayvan ölümleri azaltılacak, sürü sağlığı korunacak ve işletmelerin ekonomik kayıpları en aza indirilecek. Projede geliştirilecek yerli rumen bolusu, mevcut ürünlere göre daha basit bir tasarıma sahip olacak ve daha düşük maliyetle üretilebilecek. Bu sayede üreticilerin bu teknolojiye erişimi kolaylaşacak ve Türkiye'nin bu alandaki dışa bağımlılığı azaltılacak.
SBTÜ koordinasyonunda yürütülen projeye Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de katkı sağlıyor. Farklı üniversitelerin araştırma altyapılarını kullanarak sensör kapsülünün tasarımı, elektronik devre testleri ve saha denemeleri gerçekleştirilecek. Projenin tamamlanmasıyla birlikte hayvancılıkta dijital izleme teknolojilerinin yaygınlaşması, hayvan refahının artması ve yerli teknoloji üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlanması bekleniyor. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Sivas Bilim Teknoloji Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatih Kaburcuk, “Geliştirdiğimiz bu teknoloji sayesinde artık hayvanlar da iletişim kurabilecek. Geçmişte hayal gibi görünen bu fikir, şimdi gerçek olacak. Daha sürdürülebilir ve verimli sığır yetiştiriciliği sağlanacak ve bu durum ülkemizde süt ve et üretiminin artmasına yol açacak” dedi.
Hayvanların midesine yerleştirilecek boluslar sayesinde sağlık sorunları tespit edilebilecek. Kaburcuk, “Sığırların rumen kısmına yerleştirilecek boluslar sayesinde hayvanların vücut sıcaklığı, mide pH'ı ve diğer sağlık verileri takip edilebilecek. Sıcaklık sensörü ile hayvanların rahatsızlıkları önceden tespit edilebilir. Ayrıca ivme sensörü ile hayvanların hareketleri izlenebilecek. Eğer bir hastalık nedeniyle hareket kısıtlılığı yaşanıyorsa, bu durum önceden tespit edilerek gerekli müdahale yapılabilir ve olası can kayıplarının önüne geçilebilir. Bu rumen sensör bolusu, hayvanların vücut sıcaklığı, mide sıvısındaki pH değeri gibi verileri toplayarak, kızgınlık dönemi ve diğer komplikasyonları önceden bildirecek. Geçmişte hayvanların dili yoktu, ancak bu teknoloji sayesinde hayvanlar artık iletişim kurabilecekler” diye konuştu.
Bu projeyle daha verimli sığır yetiştiriciliği sağlanacak. Kaburcuk, “Avrupa'da birkaç firma tarafından geliştirilmiş benzer sensörler mevcut. Ancak bizim sensörümüz, hayvanın midesine yerleştirilecek kapsül ile yeterli olacak ve ek bir altyapıya ihtiyaç duymayacak. Avrupa'daki muadil sensörler yaklaşık 150 dolar civarındayken, biz 50-60 dolar aralığında bir maliyetle bu sensörü sunmayı planlıyoruz. Daha basit, daha uygun ve daha pratik bir çözüm olacak. Bu ürün, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi işbirliği ile geliştirilecek. Eskiden hayvanları konuşturan çizgi filmler vardı. Ancak şimdi bu teknolojinin gerçeğe dönüşeceğini görüyoruz. Sığır yetiştiriciliği daha verimli hale gelecek ve süt ile et üretimi artacak. Geliştirilecek rumen sensör bolusu, hayvanın midesinde yaklaşık beş yıl kadar kalabilir” ifadelerini kullandı.
