Türkiye’de ceza infaz sisteminin yeniden düzenlenmesine yönelik çalışmalar 23 Ağustos 2026 itibarıyla yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Türkiye Gazetesi’nden Yücel Kayaoğlu’nun haberine göre AK Parti ve MHP cephesinde, mevcut infaz mevzuatının sadeleştirilmesi ve benzer suçlardan benzer cezalar alan hükümlülerin farklı infaz rejimlerine tabi olmasından kaynaklanan sorunların giderilmesi üzerinde duruluyor.

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlığı ise hayatında ilk kez suç işlemiş hükümlülerle ilgili.

İlk kez suç işleyene erken tahliye gündemde

AK Parti hukukçularının değerlendirmesine göre, ilk kez suç işleyen ve gerekli destek ile yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu kanaat oluşan bir hükümlü için denetimli serbestlik ile koşullu salıverme şartlarının birlikte değerlendirilerek daha erken tahliye imkânı oluşturulması gündemde.

Burada önemli bir ayrıntı var: Henüz yayımlanmış bir kanun teklifi metninde hangi suçların kapsama gireceği, kaç yıl ceza alanların yararlanabileceği veya tahliye süresinin ne kadar öne çekileceği açıklanmış değil.

Dolayısıyla bugün itibarıyla “ilk kez suç işleyen herkes erken çıkacak” şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değil.

İnfazda eşitlik hedefleniyor

Yeni çalışmanın temel gerekçelerinden biri mevcut sistemde yıllar içerisinde yapılan çok sayıda değişiklik nedeniyle ortaya çıktığı belirtilen farklılıklar.

AK Parti ve MHP'de özellikle aynı veya benzer suçlardan ceza alan kişilerin, suç tarihleri veya farklı geçici düzenlemeler nedeniyle farklı infaz süreleriyle karşılaşmasının yeniden değerlendirilmesi gerektiği görüşü bulunuyor. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da mevcut İnfaz Kanunu'nun adeta bir “yamalı bohçaya” dönüştüğünü söyleyerek mevzuatın yeniden ele alınması gerektiğini ifade etmişti.

Genel af mı geliyor?

Şu aşamada eldeki bilgiler genel af çıkarılacağı anlamına gelmiyor.

Daha önce aynı çalışmaya ilişkin AK Parti kaynaklarına dayandırılan haberlerde, diğer suç tipleri için toplu bir salıverme veya genel infaz indiriminin gündemde olmadığı özellikle belirtilmişti. Tartışılan model, cezanın tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade infaz rejimi, koşullu salıverme ve denetimli serbestlik sisteminin yeniden düzenlenmesine dayanıyor.

Bu ayrım önemli. Af halinde cezanın hukuki sonuçlarına ilişkin çok daha kapsamlı bir değişiklik söz konusu olurken, koşullu salıverme veya denetimli serbestlikte hükümlünün cezası kendiliğinden ortadan kalkmıyor.

Kimler yararlanabilecek?

23 Ağustos itibarıyla açıklanan değerlendirmelerden çıkan olası yeni sistem şöyle:

  • İlk kez suç işleyenlerin ayrı değerlendirilmesi, yeniden suç işleme riskinin dikkate alınması, iyi hâl ve topluma yeniden kazandırılma kriterlerinin öne çıkarılması, denetimli serbestlik ile koşullu salıverme sürelerinin yeniden düzenlenmesi ve benzer suçlara uygulanan farklı infaz rejimlerinin mümkün olduğunca eşitlenmesi üzerinde duruluyor. Ancak suç türleri, ceza sınırları ve kapsam dışı bırakılacak suçlar henüz kesinleşmiş değil.

“Cezasızlık algısına izin verilmeyecek”

AK Parti'nin 25. yılı kapsamında yayımlanan Vizyon Belgesi de çalışmanın yönü konusunda önemli ipuçları veriyor. AK Parti'nin resmi yayınlar bölümünde “AK Parti 25. Yıl Vizyonu” yer alıyor.

Belgede ceza ve infaz mevzuatının caydırıcılık, hakkaniyet, mağdurun korunması ve hükümlünün yeniden topluma kazandırılması ekseninde ele alınacağı ifade ediliyor. Güncel haberde ayrıca ceza adaleti sisteminde “cezasızlık algısına” fırsat verilmemesinin hedeflendiği aktarılıyor.

Bu nedenle yeni modelin yalnızca cezaevinden daha erken çıkışı değil, dışarıdaki denetimi ve yeniden suç işlenmesinin önlenmesini de kapsayacak şekilde hazırlanması bekleniyor.

İnfaz düzenlemesi ne zaman Meclis'e gelecek?

AK Parti kaynakları düzenlemelerin Meclis yeniden çalışmaya başladıktan sonra aşamalı biçimde gündeme getirileceğini belirtiyor. TBMM'nin normal yasama takviminde yeni yasama yılı 1 Ekim'de başlıyor.

Ancak 23 Ağustos 2026 itibarıyla bu kapsamlı yeni infaz reformuna ilişkin maddeleri kesinleşmiş bir kanun teklifi kamuoyuna açıklanmış değil. Bu nedenle “düzenleme çıktı”, “tahliyeler başlıyor” veya “af kesinleşti” şeklindeki ifadeler şu aşamada gerçeği yansıtmıyor.