Türkiye'nin Rolü
Çinli profesör Jiang Xueqin, İran savaşında perde arkasındaki en etkili oyuncunun Türkiye olduğunu ifade etti. Jiang, savaşın seyrini tek bir kararla değiştirebilecek ülkenin Türkiye olduğunu belirtti ve, “Herkes ABD'yi, İran'ı izliyor ama bu savaşın bütün seyrini değiştirebilecek ülke, her iki tarafın da ihtiyaç duyduğu ve hiçbir tarafın karşısına almayı göze alamadığı ülke olan Türkiye'dir” dedi.
Stratejik Konum ve Etkiler
Orta Doğu'daki savaşta Türkiye'nin taraf tutmaktansa daha sofistike faaliyetlerde bulunduğunu vurgulayan Jiang, “Bu olağanüstü bir stratejik konumlanış. Türkiye, bu savaşın gerçek kral yapıcısı. Kimsenin izlemediği ama her şeyi belirleyebilecek ülke” ifadelerini kullandı. Türkiye'nin Avrupa ve Asya'nın kesişim noktasında yer aldığını ve Boğazları kontrol etmesi nedeniyle Karadeniz'den Akdeniz'e açılmak isteyen Rusya üzerinde baskı aracı olduğuna dikkat çekti.
500 Yıllık Stratejik Miras
Jiang, Türkiye'nin, İran ve İran'ın vekil güçlerinin faaliyet gösterdiği Irak ve Suriye ile komşu olduğunu ve NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip olduğunu hatırlattı. “Bu, Türkiye'yi dünyada gerçekleşen her büyük stratejik hesaplamanın merkezine yerleştiren bir coğrafya. Bu tesadüf değil. Bu, Osmanlı Devleti'nin 500 yıllık stratejik mirasının modern bir devletin coğrafyasında tezahür etmesidir” dedi.
İncirlik Hava Üssü ve Kaldıraç Gücü
Jiang, Türkiye'yi İran savaşında etkili kılan dört önemli noktadan birinin İncirlik Hava Üssü olduğunu söyledi. Suriye sınırına yakın ve tüm Orta Doğu'ya erişim menzilinde olan bu üssün Türkiye için stratejik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Jiang, “Türkiye'nin İncirlik üzerinde kaldıraç gücü vardır ve bunu daha önce kullanmıştır. 2016'daki darbe girişiminden sonra Türkiye, geçici olarak üssün elektriğini kesmiş, Amerikan uçuşlarını kısıtlamış ve ABD'nin üssü kullanmasının siyasi işbirliğine bağlı olduğunu açıkça göstermiştir” dedi.
Türkiye'nin Arabuluculuk Rolü
İkinci noktanın Türk boğazları ve Rus donanması olduğuna dikkat çeken Jiang, Türkiye'nin Rusya-Ukrayna Savaşı başladığında Montrö Sözleşmesi'ni uygulayarak Rus savaş gemilerinin geri dönmesini kısıtladığını belirtti. Üçüncü noktanın ise Kürt meselesi olduğunu vurgulayan Jiang, Türkiye'nin bu durumu zorlaştırma veya taviz karşılığında yumuşatma kabiliyeti olduğunu savundu. Dördüncü noktanın ise ABD ve İran arasında arabuluculuk için tek ülkenin Türkiye olduğunu ifade etti. Jiang, Türkiye'nin elindeki stratejik avantajlar ile stratejik özerklik, bölgede etkisini artırma ve büyük güç olarak tanınma talep ettiğini vurguladı.
Sonuç ve Gelecek
Jiang, “Sonuç olarak, savaşı Türkiye bitirmeyecek ancak süreci şekillendirecek ve nihayetinde herkes, Ankara üzerinden konuşmak zorunda kalacaktır. Kral yapıcı savaşı kazanmaz, kimin kazanacağını belirler. Ve şu anda bu rol için en iyi konumdaki ülke Türkiye” şeklinde konuştu.
