Manisa'nın Kuru Üzüm Üretimindeki Rolü
Manisa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sadık Özkasap, Manisa'nın dünya çekirdeksiz kuru üzüm üretimi açısından en önemli merkezlerden biri olduğunu ifade etti. Özellikle 1 Eylül 2025 tarihinden bu yana kuru üzüm ihracatından 294 milyon dolar gelir elde edildiğini vurguladı.
Manisa'nın Stratejik Üretim Merkezi Olması
Özkasap, çekirdeksiz kuru üzüm üretimi ve ihracatına ilişkin değerlendirmeler yaparak, Manisa'nın hem Türkiye hem de dünya için önemli bir üretim merkezi olduğunu söyledi. Türkiye'nin tarımsal ihracatında kuru üzüm, en önemli ürünlerden biri olarak öne çıkarken, Manisa'da yetiştirilen Sultani çekirdeksiz kuru üzüm dünya pazarlarında kalite ve güvenilirlik açısından ayrıcalıklı bir konumda bulunmaktadır.
Bağcılık Kültürü ve Üretim Alanları
Manisa'nın yüzyıllardır süregelen bağcılık kültürü, onu yalnızca bir üretim merkezi değil, aynı zamanda önemli bir bilgi ve tecrübe merkezi haline getiriyor. Gediz Ovası ve Saruhanlı gibi bölgelerde yaklaşık 1 milyon dekar bağ alanında üretim yapılmakta, bu alanın 850 bin dekarında ise Manisa Sultani çekirdeksiz üzümü yetiştirilmektedir. Yaklaşık 670 bin dekar alandaki üzümler, kurutularak ihraç edilmektedir.
Üretimde Kalite ve Tecrübe
Manisalı üreticilerin nesilden nesile aktardığı bilgi birikimi, üzüm üretiminde yüksek kalite standardını korumalarını sağlıyor. Özkasap, “Bu tecrübe kolay oluşmuyor. Manisa çiftçisi toprağını, iklimini ve ürününü çok iyi tanıyor. Bu da bizi dünya pazarında güçlü kılıyor” dedi.
Dünya Kuru Üzüm Pazarındaki Yeri
Türkiye, dünya kuru üzüm üretimi ve ihracatında lider ülkeler arasında yer almakta olup, küresel üretim yaklaşık 1 milyon ton seviyelerinde seyretmektedir. Türkiye, bu üretimde yüzde 30-35 oranında önemli bir paya sahiptir. Ancak iklim değişikliği nedeniyle yaşanan zorluklar, özellikle zirai don gibi afetler rekoltede düşüşlere neden olabilmektedir.
İhracat Rakamları ve Pazar Analizi
Son 6 ayda yaklaşık 300 milyon dolara yakın kuru üzüm ihracatı yapıldığını belirten Özkasap, Avrupa Birliği ülkelerinin en büyük pazar konumunda olduğunu ifade etti. İngiltere, Hollanda, Almanya, İtalya ve Fransa gibi ülkelere yoğun ihracat yapılmakta, ayrıca yaklaşık 80'den fazla ülkeye Türk kuru üzümü ulaştırılmaktadır.
Rakip Ülkeler ve Türkiye'nin Avantajları
Kuru üzüm sektöründeki en önemli rakipler, Güney Afrika, Çin, İran ve Özbekistan olarak öne çıkıyor. Bu ülkeler düşük maliyet avantajına sahipken, Türkiye kalite, gıda güvenliği ve standartlar açısından öne çıkmaktadır. Özellikle Avrupa pazarında kalıntısız ve güvenilir ürün talebinin artması, Manisa'da büyük bir hassasiyetle karşılanmaktadır.
Coğrafi İşaret Başvurusu ve Tescil Süreci
Manisa Sultani çekirdeksiz üzümü için Avrupa Birliği'ne coğrafi işaret başvurusu yapılmış olup, hazırlanan dosyanın titizlikle incelendiği belirtildi. Tescil sürecinin tamamlanması, Manisa'nın dünyaca ünlü üzümünün Avrupa pazarında korunmasına katkı sağlayacak.
Üzüm İşleme Tesisleri ve Kalite Standartları
Manisa'daki üzüm işleme tesisleri, teknolojik altyapısı ve kalite standartlarıyla Avrupa'nın en iyi tesisleri arasında yer almakta. Modern paketleme, depolama ve izlenebilirlik sistemleri sayesinde Türk kuru üzümü, dünya pazarlarında güvenle tüketilmektedir.
Sektör Sorunları ve Çözüm Önerileri
Artan maliyetler, sektörün en önemli sorunları arasında yer almakta. Özellikle navlun fiyatlarındaki artış, ihracatçı firmalar üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Enerji, nakliye, işçilik, ambalaj ve lojistik maliyetlerindeki yükseliş, düşük döviz kuru ile birleşince ihracatçının rekabet gücünü olumsuz etkiliyor. Özkasap, döviz dönüşüm desteğinin devam etmesi ve ilave destek mekanizmalarının devreye alınmasının önemine dikkat çekti.
Stratejik Tarım Ürünü Olarak Kuru Üzüm
Kuru üzüm, Türkiye için stratejik bir tarım ürünü olarak değerlendirilmektedir. Özkasap, “Manisa sadece Türkiye'nin değil, dünyanın kuru üzüm başkentidir. Üretimden ihracata kadar güçlü bir altyapıya sahibiz. Bu rekabet gücünün korunması için maliyetlerin düşürülmesi, ihracatçının desteklenmesi ve katma değerli ihracata yönelinmesi gerekiyor” dedi. Türkiye'de üretilen kuru üzümün büyük bölümünün ihraç edildiği, sağlıklı beslenme trendi ile birlikte iç tüketimde de artış beklenmektedir.
