İstenmeyen reklam telefonlarına karşı Avrupa’dan dikkat çeken bir adım geldi.

Fransa, yıllardır uygulanan “aranmak istemiyorum” modelini bırakıyor. Yeni sistemde sorumluluk artık tüketicide değil, aramayı yapan şirkette olacak.

Yani vatandaşın özel olarak bir listeye kaydolup “beni aramayın” demesine gerek kalmayacak. Şirket, telefonu çevirmeden önce tüketicinin açık şekilde “Beni ticari amaçla arayabilirsiniz” onayını almak zorunda olacak.

Tarih belli oldu: 11 Ağustos'ta başlıyor

Yeni uygulama 11 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Fransa'nın resmi mevzuatında yayımlanan düzenlemeye göre tüketicinin önceden onay vermediği kişilere doğrudan veya başka bir şirket aracılığıyla ticari pazarlama telefonu yapılması yasak olacak.

Böylece Fransa'da bugüne kadar kullanılan Bloctel isimli “arama istemeyenler listesi” sistemi de sona erecek.

Yeni model tam tersine çevrilecek:

Eskiden vatandaş “Beni aramayın” diyordu.

Yeni dönemde şirket, “Sizi arayabilir miyiz?” diye önceden izin almak zorunda kalacak.

İzin nasıl verilecek?

Her onay da geçerli kabul edilmeyecek.

Resmi düzenlemeye göre tüketicinin izninin:

Özgür iradeyle verilmesi, açık olması, belirli bir amaç taşıması, bilgilendirilmiş şekilde alınması ve daha sonra geri çekilebilmesi gerekiyor.

Tüketicinin aktif bir işlemle onay vermesi şart olacak.

Şirketlerin de gerektiğinde bu izni aldıklarını kanıtlamaları gerekecek.

Fransa Ekonomi Bakanlığı'nın açıklamasına göre verilen ticari arama izni en fazla bir yıl geçerli olacak. Şirket ise onayın alındığına ilişkin kanıtı en az üç yıl boyunca saklamak zorunda.

İzin vermeyen kişiyi aramanın cezası ne kadar?

Yeni dönemin en çok dikkat çeken bölümü ise cezalar.

Fransız Tüketici Kanunu'na göre telefonla pazarlama kurallarının ihlal edilmesi halinde uygulanabilecek azami idari para cezası:

Gerçek kişiler için 75 bin euroya, şirketler ve diğer tüzel kişiler için 375 bin euroya kadar çıkabiliyor.

Bu noktada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Bazı haberlerde 375 bin euroluk tutar “her telefon araması için kesilecek ceza” şeklinde aktarılıyor. Ancak Fransa'nın resmi mevzuatında ceza, kuralların ihlali halinde uygulanabilecek azami idari para cezası olarak tanımlanıyor; resmi metin bunu doğrudan “arama başına 375 bin euro” şeklinde düzenlemiyor.

İzinsiz aramayla yapılan sözleşme de geçersiz olabilir

Yeni sistem yalnızca para cezasıyla sınırlı değil.

Fransız Tüketici Kanunu'nun 11 Ağustos'ta yürürlüğe girecek hükmüne göre, tüketicinin izni olmadan gerçekleştirilen telefonla pazarlama sonucunda yapılan sözleşme geçersiz sayılabilecek.

Bu madde şirketler açısından düzenlemenin en önemli yaptırımlarından biri olacak.

Çünkü usulsüz telefon görüşmesi sonucunda satış yapılmış olsa bile şirket yapılan sözleşmeyi kaybetme riskiyle karşılaşacak.

Her telefon araması yasak mı?

Hayır.

Yeni uygulama bütün şirket-müşteri telefon görüşmelerini yasaklamıyor.

Örneğin tüketicinin bir şirketle devam eden sözleşmesi bulunuyorsa ve yapılan görüşme bu sözleşmenin yürütülmesiyle doğrudan bağlantılıysa bazı istisnalar uygulanabilecek.

Gazete, dergi ve süreli yayınların abonelik amaçlı telefonla pazarlaması için de özel bir istisna bulunuyor. Bu alandaki aramaların gün, saat ve sıklığı ayrıca düzenlenecek.

Enerji renovasyonu, konutların yaşlılık veya hareket kaybına uyarlanmasına yönelik çalışmalar ve kişisel eğitim hesabı gibi bazı alanlarda ise telefonla pazarlama tamamen yasak.

Vatandaş istediği anda onayı geri çekebilecek

Tüketici bugün bir şirkete reklam ve kampanya araması için izin vermiş olsa bile bu karar ömür boyu geçerli olmayacak.

Onay daha sonra geri çekilebilecek.

Şirket, tüketicinin iznini geri çekmesinin ardından bu onaya dayanarak pazarlama araması yapamayacak.

Bu nedenle şirketlerin yalnızca telefon numarası listelerini değil, müşterilerinin güncel izin durumlarını da takip etmesi gerekecek.

Çağrı merkezleri için yeni dönem

Düzenleme yalnızca Fransa'daki şirketleri değil, Fransız tüketicilere hizmet veren çağrı merkezi sektörünü de yakından ilgilendiriyor.

Kaynak haberde özellikle Fas'taki çağrı merkezlerinin yeni uygulamadan etkilenebileceği, sektörde yaklaşık 50 bin kişinin istihdam edildiği belirtiliyor.

Telefonla doğrudan satış yapan şirketlerin bundan sonra rastgele numaraları aramak yerine önceden izin alınmış müşteri veri tabanlarına yönelmesi gerekecek.

Telefon reklamlarında sistem tamamen tersine dönüyor

Fransa'nın 11 Ağustos'ta başlatacağı modelin özü oldukça basit:

Vatandaş artık “beni arama” demek zorunda kalmayacak.

Tam tersine şirket önce izin isteyecek, vatandaş izin verirse telefonla pazarlama yapılabilecek.

İzin yoksa arama da yok.

Kurala uymayan şirketler ise 375 bin euroya kadar ulaşabilen idari para cezalarıyla karşı karşıya kalabilecek.