Trafik Sigortasında Kurallar Değişti: Değer Kaybı Otomatik Hesaplanacak
Spot: Trafik sigortasında araç sahiplerini yakından ilgilendiren yeni dönem başladı. Değer kaybı için ayrı başvuru kaldırıldı, eksper atamaları merkezîleştirildi, kaza yerini terk eden sürücülere rücu yolu açıldı.
Zorunlu trafik sigortasında hasar ve tazminat süreçlerini baştan aşağı değiştiren yeni uygulamalar yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle eksper görevlendirilmesinden araç değer kaybına, onarımda kullanılacak parçalardan kaza yerinin terk edilmesine kadar birçok başlıkta yeni kurallar uygulanmaya başladı.
Yeni sistemin temel amacı, trafik kazası sonrasında yaşanan belirsizliği azaltmak, hasar ödemelerini hızlandırmak ve değer kaybı süreçlerinde ortaya çıkan anlaşmazlıkların önüne geçmek olarak açıklandı.
Araç değer kaybı için ayrı başvuru dönemi bitti
Düzenlemenin araç sahiplerini en fazla ilgilendiren maddesi değer kaybı tazminatına ilişkin oldu. Kazada zarar gören araç sahibi artık değer kaybının hesaplanması için ayrıca başvuru yapmak zorunda kalmayacak.
Hasar dosyasına eksper atanması durumunda eksper, aracın onarım maliyetini belirlerken kazanın araçta oluşturduğu değer kaybını da hesaplayacak. Maddi hasar ve değer kaybı aynı rapor içerisinde yer alacak ve tazminat süreci birlikte yürütülecek.
Önceki uygulamada araç sahibi, maddi hasar dosyasından ayrı olarak değer kaybı talebinde bulunabiliyor ve yeni bir değerlendirme süreci başlatılıyordu. Yeni sistemle bu ek işlemin ortadan kaldırılması ve tazminata daha hızlı ulaşılması hedefleniyor.
40 bin TL üzerindeki hasarlarda eksper devreye girecek
Zorunlu trafik sigortasında 40 bin TL ve üzerindeki araç hasarlarında eksper görevlendirilmesi zorunlu hale getirildi. Bu tutarın altındaki dosyalarda tarafların eksper talep etmesi durumunda atamanın yine Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemi üzerinden yapılması öngörülüyor.
Belirlenen parasal sınır sabit kalmayabilecek. SEDDK, sigorta teminatları ve ekonomik koşullara göre eksper görevlendirme ölçütlerinde değişiklik yapabilecek.
Eksperi şirket seçmeyecek
Yeni dönemde trafik kazasındaki zararı inceleyecek eksperler, Eksper Atama ve Takip Sistemi üzerinden sıralı biçimde görevlendirilecek. Kamuoyunda “akıllı eksper ataması” olarak bilinen sistemde bölge, uzmanlık alanı, iş yükü ve performans gibi ölçütler dikkate alınacak.
Amaç, eksper atamalarının daha tarafsız ve denetlenebilir biçimde yapılması. Aynı hasar dosyası için bir eksper görevlendirildiğinde, ikinci bir eksper atanamayacak. Sigorta şirketinin gerekli belgelerin tamamlanmasının ardından bir iş günü içinde atamayı yapması gerekiyor.
Eksperin belirlenen sürede dosyayı kabul etmemesi durumunda sistem yeni bir görevlendirme yapacak. Eksperlerin rapor hazırlama süreleri ve iş yükleri de performans puanlamasında etkili olacak.
Eksper raporları standart hale getirildi
Trafik ve kasko sigortalarında kullanılan eksper raporları için ortak şablon uygulamasına geçildi. Eksperlerin hasarın niteliği, onarım maliyeti, aracın piyasa değeri ve değer kaybı gibi bilgileri standart raporlara işlemesi zorunlu hale geldi.
SEDDK’nın ilgili genelgesine göre standart eksper raporları 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Trafik sigortası kapsamında araç hasarına eksper atanması halinde değer kaybı hesabının da aynı rapora eklenmesi gerekiyor.
Kaza yerini terk eden sürücüye tazminat faturası çıkabilir
Yeni dönemin en kritik maddelerinden biri de kaza yerinin terk edilmesine ilişkin oldu. Maddi veya bedensel zararın bulunduğu bir kazada sürücünün zorunlu bir neden olmadan olay yerinden ayrılması halinde sigorta şirketinin rücu hakkı doğabilecek.
Kaza tespit tutanağının, alkol raporunun veya kazanın oluş biçimini ortaya koyacak diğer belgelerin düzenlenememesi nedeniyle şirket tazminat ödemek zorunda kalırsa ödediği tutarı sigortalıdan geri isteyebilecek.
Sağlık kuruluşuna gitme veya can güvenliği nedeniyle bölgeden uzaklaşma gibi zorunlu durumlar ise farklı değerlendirilecek. Ancak sürücünün olay yerinden neden ayrıldığını belgelendirmesi önem taşıyacak.
Onarımda öncelik orijinal parçada olacak
Hasarlı araçların onarımında esas olarak orijinal parçaların kullanılması öngörülüyor. Orijinal parçanın temin edilememesi veya onarımın bu parçayla gerçekleştirilmesinin mümkün olmaması halinde araç sahibinin yazılı onayı alınacak.
Bu şartla belirli standartları karşılayan eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçalar onarımda kullanılabilecek. Araç sahibinin bilgisi ve yazılı rızası olmadan farklı parça tercih edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kaskoda ağır hasar tespitini de eksper yapacak
Kasko sigortalı bir aracın ağır hasarlı veya tam hasarlı olup olmadığına ilişkin tespit de merkezî sistem üzerinden görevlendirilen eksper tarafından gerçekleştirilecek.
Eksper, aracın onarım maliyetini ve piyasa değerini karşılaştırarak ağır hasar ya da tam hasar durumunu rapora işleyecek. Kasko sigortasında bu kapsama giren dosyalarda eksper ataması zorunlu olarak merkezî sistem üzerinden yapılacak.
Hasar başvurusunda e-Devlet telefon numarası istenecek
Sigorta şirketine yapılacak hasar ve tazminat başvurularında iletişim bilgilerine ilişkin de yeni bir uygulamaya geçildi. Hak sahibinin e-Devlet sisteminde kayıtlı cep telefonu numarasını şirkete bildirmesi zorunlu hale getirildi.
Böylece maddi hasar ve değer kaybı hesabına ilişkin bilginin doğrudan hak sahibine gönderilmesi sağlanacak. Bu uygulamayla araç sahiplerinin bilgisi dışında işlem yapan yetkisiz hasar aracılarıyla mücadele edilmesi hedefleniyor.
Alo 193 Sigorta Hasar Hattı açılacak
Yeni sistemin bir diğer ayağını Alo 193 Sigorta Hasar İhbar ve Şikâyet Hattı oluşturacak. Ortak Hasar İhbar Merkezi bünyesinde çalışacak hat üzerinden sigorta hasarı bildirilebilecek ve süreçle ilgili şikâyetler iletilebilecek.
Alo 193’ün yanı sıra internet başvuru ekranı ve mobil uygulama da oluşturulacak. Başvurular Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından alınarak ilgili sigorta şirketine yönlendirilecek.
Hattın ilk aşamada trafik sigortası ve kasko hasarlarına yönelik hizmet sunması, daha sonra farklı sigorta branşlarının sisteme dahil edilmesi planlanıyor. Alo 193’ün 1 Eylül 2026’dan itibaren aktif biçimde kullanılmaya başlanması bekleniyor.
Kaza yapan sürücüler nelere dikkat etmeli?
Yeni düzenlemeyle birlikte trafik kazası sonrasında tutanak ve belge düzenlenmesi daha önemli hale geldi. Sürücülerin mümkünse araçların ve olay yerinin fotoğraflarını çekmesi, kaza tespit tutanağını eksiksiz hazırlaması ve hasarı kısa süre içerisinde sigorta şirketine bildirmesi gerekiyor.
Bedensel yaralanmanın bulunduğu veya taraflar arasında anlaşmazlık yaşanan kazalarda kolluk kuvvetlerine haber verilmesi önem taşıyor. Zorunlu bir durum bulunmadıkça olay yerinden ayrılmak, sigorta şirketinin yaptığı ödemeyi sürücüden talep etmesine neden olabilecek.
Yeni dönemle birlikte araç sahipleri değer kaybı için ikinci bir dosya açmak zorunda kalmayacak. Ancak iletişim bilgilerinin güncel olması, belgelerin eksiksiz iletilmesi ve hasar sürecinin sigorta şirketi ya da resmî başvuru kanalları üzerinden takip edilmesi gerekecek.
