Pek çok faktör yaşam süresini etkiliyor. Genetik mirasın yanı sıra yaşam tarzı alışkanlıkları, sağlık ve hastalık durumunu belirliyor. Özellikle yaz aylarının gelmesiyle birlikte serinlemek amacıyla tüketilen içecekler tehlikeli olabiliyor. Uzm. Dr. Burak Uzel, beslenme biçiminin uzun yaşam süreleri üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekti.
Ultra İşlenmiş Gıdaların Tehlikesi
Medicana Ataköy Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. Burak Uzel, ultra işlenmiş gıdalardan (UPG) kaçmanın uzun ömre giden yol olduğunu belirtti. Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin yayımladığı bir araştırmaya göre, günlük beslenmede ultra işlenmiş gıdaların miktarındaki her yüzde 10'luk artış, kalp damar hastalığı riskini yüzde 12 oranında artırıyor. Bu durum, yaşam süresi üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor. Dünya genelinde binlerce kişi üzerinde yapılan araştırmaların meta-analizi, ultra işlenmiş gıdaların (hazır paketli atıştırmalıklar, bisküviler, şekerli içecekler ve hazır çorbalar) kalp sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini kanıtlıyor. İncelenen 13 büyük çalışmanın 9'u, yüksek oranda işlenmiş gıda tüketiminin kardiyovasküler ölüm riskini yüzde 9 ile yüzde 65 arasında artırdığını kanıtladı. Bu gıdalar, koroner kalp hastalığı riskini yüzde 13, beyin damar hastalıkları (felç) riskini ise yüzde 11 oranında tetiklemektedir.
Katkı Maddelerinin Etkisi
Uzm. Dr. Burak Uzel, Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin raporundaki en dikkat çekici bulgulardan birinin, ultra işlenmiş gıdaların zararının genel diyet kalitesinden bağımsız olması olduğunu aktardı. Yani kişi sağlıklı gıdalar tüketse bile, araya karışan ultra işlenmiş ürünler vücuttaki enflamasyonu ve damar sertliğini tetiklemeye devam ediyor. Sorunun kaynağına inmek, sağlığımızı kaybettikten sonra zayıflama iğneleriyle çözüm aramaktan daha önemlidir.
Geleneksel Mutfağa Dönüş
Uzm. Dr. Burak Uzel, hastalara sadece 'tuz ve yağı azalt' demenin yeterli olmadığını belirterek, artık kişilere 'işlenmiş gıdalardan uzak dur' tavsiyesi vermenin hayati bir klinik müdahale olduğunu ifade etti. Yaz ayları yaklaşırken serinlemek amacıyla içilen içeceklerin de işlenmiş gıdalar arasında yer aldığını vurguladı. Örneğin, Iced Latte masum görünse de içine eklenen şuruplar, bir öğünlük şeker ihtiyacını tek bardakta karşılayabilir. Meyvenin lifinden ayrılmış, yalnızca şekerli suyunun (fruktoz) içilmesi karaciğeri yorar. Enerji içecekleri ve gazlı içecekler ise yüksek şeker ve kafein içeriğiyle kalp ritmini bozabilir. Milkshake gibi içecekler de ultra işlenmiş şeker ve gıda kaynakları arasında sayılmaktadır.
Uzm. Dr. Uzel, nane, limon veya salatalık dilimleri atılmış doğal maden suları veya ev yapımı, şekersiz soğuk bitki çaylarının en güvenli seçenekler olduğunu söyledi. Karmaşık diyet listeleri yerine geleneksel Türk ev yemeklerine geri dönmenin önemine dikkat çekti. İçeriğinde beşten fazla malzeme bulunan ve ev mutfağında bulunmayan kimyasallar içeren paketli ürünlerden kaçınmak gerektiğini belirtti. Hızla ulaşılabilen ve hızlı tüketilen hazır gıdalar, yaşam süresini de aynı hızla kısaltmaktadır.
