Emeklileri ve dar gelirli aileleri ilgilendiren yeni bir destek sistemi üzerinde çalışmalar sürüyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, kısa adıyla GETAD olarak bilinen yeni modelin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilmesi bekleniyor.
Sadece emekli maaşına bakılmayacak
Yeni sistemde emeklinin aldığı maaş tek başına yeterli olmayacak. Aynı evde yaşayan kişilerin toplam geliri, evin kira olup olmadığı, hanedeki kişi sayısı ve ek gelirler de hesaba katılabilecek.
Ailenin toplam geliri devletin belirleyeceği sınırın altında kalırsa aradaki farkın sosyal desteklerle tamamlanması planlanıyor.
Destek herkese aynı olmayabilir
Mevcut sistemde en düşük emekli maaşı belirli dönemlerde çıkarılan yasalarla artırılıyor. Yeni sistemde ise herkese aynı tutarda ödeme yapmak yerine, gerçekten düşük gelirli olan hanelere daha fazla destek verilmesi amaçlanıyor.
Bu nedenle aynı miktarda emekli maaşı alan iki kişinin alacağı destek farklı olabilir. Örneğin kendi evi olan ve evinde başka gelir bulunan bir emekli ile kirada yaşayan ve tek geliri emekli maaşı olan bir kişinin durumu ayrı değerlendirilebilir.
Kira, gıda ve ısınma yardımı verilebilir
GETAD sistemi yalnızca nakit ödeme yapılmasını kapsamıyor. Geliri belirlenen sınırın altında kalan ailelere kira, gıda ve ısınma desteği verilmesi de planlanıyor.
Soğuk bölgelerde yaşayan ailelere ısınma yardımı, kirada yaşayanlara ise kira desteği sağlanabilecek. İhtiyaçların şehir ve mahalle bazında belirlenmesi öngörülüyor.
En düşük emekli maaşı kaldırılacak mı?
En düşük emekli maaşının tamamen kaldırılacağına ilişkin kesinleşmiş resmi bir karar bulunmuyor. Ancak üzerinde çalışılan model, mevcut taban maaş uygulamasının zamanla ihtiyaç odaklı bir destek sistemine dönüştürülebileceğini gösteriyor.
Yeni sistemin önce bazı bölgelerde pilot olarak uygulanması, elde edilen sonuçlara göre daha sonra Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
1999 öncesi ve 2008 sonrası için ayrı ödeme olacak mı?
Haberde SGK başlangıç tarihleri öne çıkarılsa da 1999 öncesinde veya 2008 sonrasında sigortalı olanlara farklı destek verileceğine ilişkin açıklanmış resmi bir hesaplama tablosu bulunmuyor.
Kimin ne kadar destek alacağı, gelir sınırının kaç lira olacağı ve başvuruların nasıl yapılacağı henüz belli değil. Kesin şartların Meclis’e sunulacak düzenlemeyle açıklanması bekleniyor.
Gözler ekim ayına çevrildi
Yeni modelin bütçe çalışmalarının tamamlanmasının ardından ekim ayında Meclis gündemine taşınması bekleniyor. Düzenleme henüz taslak aşamasında olduğu için emeklilere bağlanacak destek tutarı kesinleşmedi.
