Fransa’da yardımlı ölüm düzenlemesine Meclis’ten son onay
Fransa Ulusal Meclisi, ağır ve tedavisi mümkün olmayan hastalıklara sahip yetişkinlerin belirli koşullar altında tıbbi yardımla yaşamlarını sonlandırabilmelerine imkân tanıyan düzenlemeyi kabul etti. Tasarı 291 “evet” oyuyla Meclis’ten geçerken, yasanın hemen uygulanmaya başlamayacağı belirtildi.
Fransa’da uzun süredir tartışılan yaşamın sonlandırılmasına yardım düzenlemesinde kritik aşama tamamlandı. Ulusal Meclis, “ölmeye yardım hakkı” olarak adlandırılan yasa teklifini 15 Temmuz 2026 tarihinde kesin okumada kabul etti.
Oylamada 291 milletvekili düzenlemenin kabulü yönünde oy kullanırken, 241 milletvekili karşı çıktı. 29 milletvekili ise çekimser kaldı. Böylece Senato ile Ulusal Meclis arasında yaşanan görüş ayrılığının ardından son sözü Ulusal Meclis söylemiş oldu.
Yardımlı ölüm yasası kimleri kapsayacak?
Düzenlemeden yararlanabilmek için kişinin 18 yaşını doldurmuş olması ve Fransız vatandaşı ya da Fransa’da yasal olarak ikamet eden biri olması gerekecek.
Başvuru sahibinin hayati tehlike oluşturan ciddi ve tedavisi mümkün olmayan bir hastalığının bulunması, hastalığın ileri ya da son aşamaya ulaşması ve hastalığa bağlı sürekli, dayanılmaz veya tedaviyle giderilemeyen acılar yaşaması şartı aranacak.
Kişinin ayrıca baskı altında kalmadan, özgür ve bilinçli şekilde karar verebilmesi gerekecek. Yalnızca psikolojik acı yaşanması ise düzenlemeden faydalanmak için tek başına yeterli kabul edilmeyecek.
Ölümcül maddeyi hasta kendisi kullanacak
Yasaya göre gerekli koşulları sağlayan kişiye ölümcül bir madde verilebilecek. Esas yöntemde ilacın başvuru sahibi tarafından kullanılması öngörülüyor.
Kişinin fiziksel durumu ilacı kendisinin kullanmasına izin vermiyorsa madde, talebi üzerine bir doktor ya da hemşire tarafından uygulanabilecek. Başvurunun kabul edilmesinden önce doktorun farklı sağlık çalışanlarından oluşan bir ekibin görüşünü alması gerekecek.
Ötanazi ile yardımlı ölüm arasındaki fark ne?
Tıbbi yardımlı intiharda ölümcül ilaç doktor tarafından hazırlanıyor ancak hasta tarafından kullanılıyor. Ötanazide ise ölümcül madde doğrudan doktor veya başka bir sağlık çalışanı tarafından uygulanıyor.
Fransa’daki düzenleme ağırlıklı olarak ilacın hasta tarafından kullanılmasına dayanıyor. Sağlık çalışanının uygulama yapması, yalnızca kişinin bunu fiziksel olarak gerçekleştiremeyeceği durumlarla sınırlandırılıyor.
Yasa hemen yürürlüğe girecek mi?
Ulusal Meclis’teki son oylamanın tamamlanması, düzenlemenin hemen uygulanacağı anlamına gelmiyor. Muhalif milletvekillerinin metni Fransa Anayasa Konseyine taşıması bekleniyor.
Anayasal incelemenin ardından düzenlemenin Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması ve uygulamaya ilişkin yönetmeliklerin hazırlanması gerekecek. Bu nedenle başvuruların ne zaman başlayacağı henüz kesinleşmedi.
Senato düzenlemeyi reddetmişti
Fransa Senatosu yasa teklifini farklı aşamalarda reddetti. İki meclisin ortak metin üzerinde anlaşamaması üzerine hükümet, anayasal yetki kapsamında son kararın Ulusal Meclis tarafından verilmesini istedi.
Ulusal Meclis’in 15 Temmuz’daki kesin kabulüyle parlamentodaki yasama süreci tamamlandı. Bununla birlikte düzenleme, Fransa’da siyasi, tıbbi, dini ve etik tartışmaların merkezinde kalmaya devam ediyor.
Düzenlemeye destek verenler ve karşı çıkanlar ne diyor?
Yasayı savunanlar, tedavisi olmayan hastalıklarla yaşayan ve dayanılmaz acılar çeken kişilere yaşamlarının sonuyla ilgili karar verme hakkı tanındığını belirtiyor.
Karşı çıkanlar ise yaşlıların, engellilerin ve ağır hastaların aileleri ya da çevreleri tarafından baskı altında bırakılabileceğini savunuyor. Sağlık çalışanlarının bir bölümü de hastalığın ileri aşaması ve dayanılmaz acı gibi ölçütlerin uygulamada nasıl değerlendirileceği konusunda endişelerini dile getiriyor.
Fransa Ulusal Meclisinin kararı, ülkede yaşamın son dönemine ilişkin yasal düzenlemelerde önemli bir değişimin önünü açtı. Ancak yasanın kesinleşmesi için anayasal ve idari süreçlerin tamamlanması bekleniyor.
