Türkiye’nin gündemine oturan “çerçeve yasa” teklifinin ayrıntıları belli oldu. Resmî adı “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” olan düzenleme, 5 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunuldu.
Toplam 12 maddeden oluşan teklif, PKK/KCK’nın silah bırakması, örgütsel faaliyetlerini tamamen sona erdirmesi ve elindeki silahlarla mühimmatı teslim etmesi durumunda uygulanacak hukuki süreci belirliyor.
Çerçeve yasa nedir?
Çerçeve yasa, kamuoyunda “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırılan süreçte silah bırakılması ve örgütün fiilî varlığının sona erdirilmesinden sonra uygulanacak geçici hukuki düzenlemeleri içeriyor.
Teklifin uygulanabilmesi için örgütün bütün yapılarıyla faaliyetlerine son verdiğinin ve silahsızlandığının güvenlik birimleri tarafından tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi öngörülüyor.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, daha önce yaptığı açıklamada düzenlemenin genel af niteliğinde olmayacağını, yalnızca feshedilmiş örgütün mensuplarına yönelik, belirli bir süre uygulanacak müstakil bir kanun olacağını söylemişti.
Çerçeve yasa kimleri kapsayacak?
Teklifte yer alan düzenlemeler şu suçlara ilişkin soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyetleri kapsayacak:
PKK/KCK terör örgütünü kurmak veya yönetmek, örgüte üye olmak, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek ve örgüt propagandası yapmak.
Örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlar ile örgüt lehine işlendiği belirlenen terörizmin finansmanı suçları da teklif kapsamında değerlendirilebilecek.
Ancak kanundan yararlanmak otomatik olmayacak. Her dosya, soruşturmayı veya davayı yürüten adli makamlar tarafından ayrı ayrı değerlendirilecek.
Hangi suçlar kapsam dışında bırakıldı?
Teklifte bazı suçların düzenlemeden yararlanamayacağı açıkça belirtildi.
Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçları kapsam dışında tutulacak. Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve davalar da düzenlemeye dahil edilmeyecek.
Bu nedenle düzenleme bütün örgüt mensuplarını veya örgüt bağlantılı bütün suçları kapsayan genel bir af anlamına gelmeyecek.
Soruşturma ve davalar kaç yıl ertelenecek?
Çerçeve yasa teklifinde suçun ceza üst sınırına göre iki farklı erteleme süresi öngörülüyor.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenebilecek.
Cezası 15 yıldan fazla olan suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren dosyalarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.
Erteleme kararı verilen kişinin belirtilen süre içerisinde yeni bir suç işlememesi durumunda soruşturma için kovuşturmaya yer olmadığına, açılmış dava için ise davanın düşmesine karar verilebilecek.
Kararlara karşı iki hafta içerisinde itiraz edilebilecek.
Kesinleşmiş cezalar için nasıl uygulanacak?
Teklif yalnızca devam eden soruşturma ve davaları değil, kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarını da kapsıyor.
Toplam hapis cezası 15 yıl veya daha az olan kişilerin cezaları 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis, müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet cezası bulunanların cezaları ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor. Kararı infaz hâkimliği verecek ve karara karşı itiraz yolu açık olacak.
Başvuru süresi 6 ay olacak
Tekliften yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6 ay içinde yazılı başvuru yapması gerekecek.
Başvurular bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya oluşturulacak kurul tarafından yetkilendirilen kurumlara yapılabilecek. Altı aylık sürenin sonunda yeni başvuru kabul edilmemesi öngörülüyor.
Silahların teslimi nasıl yapılacak?
Örgüt mensuplarının silah ve mühimmat teslim sürecinin kayıt altına alınması için ortak bir genelge hazırlanacak.
Genelgenin güvenlik kurumlarının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından birlikte hazırlanması planlanıyor. Böylece teslim edilen silahların, başvuruların ve kimlik bilgilerinin kayıt altına alınması amaçlanıyor.
Yeni bir kurul oluşturulacak
Yasanın uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında özel bir kurul kurulacak.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Ayrıca sürecin Meclis tarafından izlenmesi amacıyla 17 milletvekilinden oluşacak TBMM İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.
Teklifi hangi partiler imzaladı?
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, kanun teklifini 4 Ağustos 2026 tarihinde imzaladı. Kurtulmuş, teklifin mümkün olduğunca siyasi partilerin ortak iradesiyle Meclise getirilmesi çağrısında bulunmuştu.
AK Parti milletvekillerinin imza sürecinin ardından DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan ile parti yöneticileri de teklife imza attı.
Çerçeve yasa ne zaman çıkacak?
Teklifin ilk olarak TBMM Adalet Komisyonunda ele alınması, ardından Genel Kurula gönderilmesi bekleniyor.
AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, teklifin Meclis tatile girmeden yasalaştırılmasının planlandığını açıkladı. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde teklif maddelerinde değişiklik yapılabilecek.
Düzenleme, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kanunlaşacak.
BU HABER Aİ İLE DERLENMİŞTİR
